اختلال شخصیت مرزی و رابطه عاطفی

۹ نشانه جدی اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین در رابطه عاطفی + پرسشنامه

  • اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین (BPD) یک وضعیت سلامت روانی نسبتاً شایع، پیچیده و قابل درمان است. این اختلال در مقایسه با سایر اختلالات شخصیت، شیوع نسبتاً بالایی در بین جمعیت عمومی و بخصوص زنان دارد. اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین (BPD) به یک حالت روانی‌ با الگوهای احساسی ناپایدار، انفجاری، رفتار تکانشی و روابط آشفته گفته می­‌شود که در طولانی­‌مدت در فرد وجود دارد. اختلال شخصیت مرزی بر چگونگی عکس‌­العمل فرد در مواجه با شرایط مختلف زندگی تأثیر می­‌گذارد. افراد دارای اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین به طور معمول بی­‌ثباتی قابل توجهی در بروز رفتارها و احساسات خود نشان می‌­دهند. این امر موجب می­‌شود که در جنبه­‌های مهم زندگی خود بخصوص روابط بین­فردی و عاطفی دچار مشکل و هرج و مرج شوند. از این رو، علی­رغم وجود هیجان عاشقانه شدید در ابتدای رابطه، به علت اینکه چنین افرادی خلق و خو بی­‌ثباتی دارند و احساسات آنها ناگهانی تغییر می­کند، داشتن رابطه همراه با آرامش و بدون تنش با آنها بسیار دشوار است. اگر شما هم جزو آن دسته افرادی هستید که در صدد شروع رابطه عاطفی هستید یا با فردی وارد رابطه شده‌­اید، پیشنهاد می­‌کنیم با مقاله تخصصی “9 نشانه مهم اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین که در رابطه عاطفی باید به آن­ها توجه کنید” با ما همراه باشید. چرا که حساسیت شما به وجود نشانه­‌های اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین در طرف مقابل، علاوه بر آنکه به مدیریت بهتر رابطه کمک می­‌کند موجب می­‌شود تا در صورت نیاز با دریافت کمک­های تخصصی رابطه عاطفی مطلوب و هیجان­انگیزی را داشته باشید.

    مهمترین نشانه‌­های اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین کدامند؟

    برای اینکه بدانید آیا در پارتنر شما ممکن است علایم و نشانه‌­های اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین (BPD)  وجود داشته باشد، بهتر است وجود موارد زیر را در نظر بگیرید. یادتان باشد این علایم فقط و فقط نشانه­های شخصیت مرزی یا بوردرلاین هستند و تشخیص اینکه آیا فردی دارای اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین به عنوان یک بیماری است؛ باید توسط یک متخصص سلامت روان صورت گیرد. برخی از نشانه­های شایع اختلال شخصیت مرزی شامل موارد زیر است:

    1- تلاش­‌های دیوانه‌­وار برای جلوگیری از رها شدن

    بسیاری از افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین ترس عمیقی از طرد شدن یا رها شدن توسط افراد مهم زندگی خود دارند. با توجه به اهمیتی که رابطه عاطفی برای چنین افرادی دارد، ممکن است نسبت به هر گونه علامت طرد شدن حساسیت افزاطی نشان دهند. این حساسیت ممکن است آنها را به این درک برساند که حتی در شرایطی که احتمال وقوع آن وجود ندارد، در معرض خطر رها شدن هستند. به منظور اجتناب از درد ناشی از رها شدن، ممکن است رفتاری غیر قابل پیش بینی داشته باشند. در واقع، چنین افرادی یک تلاش افراطی برای حفظ رابطه با کسانی دارند که برایشان مهم هستند و هر کاری می­کنند تا از کنار گذاشته شدن پیشگیری کنند. به عنوان مثال، وقتی رابطه عاطفی به هر دلیلی دچار تنش می­شود آنها ممکن است بصورت افراطی با پارتنر خود تماس بگیرند و یا از هر طریقی که ممکن است درصدد ارتباط مجدد با وی باشند.

     2-روابط بین­‌فردی ناپایدار

    برای کسانی که اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین دارند، روابط بین‌­فردی بسیار پر التهاب و پر‌تنش است. هرچه این رابطه صمیمی‌تر و نزدیک‌تر می­شود مشکلات و تنش‌­های آن نیز بیشتر می­‌شوند. در واقع، ناپایداری در روابط بین فردی و عاطفی، یک الگوی تکراری و عادی در زندگی افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی است. اگر از سابقه طرف مقابلتان اطلاع داشته باشید، به راحتی می‌توانید به وجود چنین تنش­‌هایی در روابط پی‌ببرید. این افراد معمولاً روابط یکنواخت و با ثبات با دیگران ندارند و در حین رابطه با آنها مکرراً دچار تنش، دعوا، دلخوری و در نهایت قطع ارتباط می­‌شوند. به خاطر این ویژگی، افراد بوردرلاین در ازدواج و زندگی مشترک نیز مشکلات عدیده­ای را تجربه می‌کنند. وجود چنین الگویی موجب می­‌شود که فرد مبتلا به BPD گاهی شریک زندگی خود را به عنوان دوست داشتنی­‌ترین و بهترین آدم  زمین دانسته و در موقعیتی دیگر وی را ترسناک­ترین و غیرقابل اعتمادترین فرد تلقی کند. وجود چنین بی‌­ثباتی در نگرش فرد، می‌­تواند رابطه صمیمانه عاطفی را به یک رابطه ناپایدار تبدیل کند.

    پرسشنامه غربالگری شخصیت مرزی در همسر- نامزد-پارتنر

    3- نگرش آشفته، شکننده و مبهم در مورد خود

    افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین معمولاً خود را به گونه غیر واقعی ارزیابی می­‌کنند. این افراد از یک آشفتگی و ابهام مستمر درباره اینکه چه کسی هستند و هدفشان در زندگی چیست، رنج می‌برند. این موضوع باعث می‌شود که ندانند از زندگی چه می‌خواهند. از این رو، مدام در حال تغییر روابط، دوستان، محل زندگی، هدف­‌ها و غیره هستند، بدون اینکه حتی از این تغییرات رضایت داشته باشند. فرد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی یا BPD یک احساس هویت شکننده و تاثیرپذیر در مورد خود دارد. به نوعی که برای مثال، اگر کسی از وی تعریف و تمجید کند، خود را فردی ارزشمند، زیبا و دوست‌داشتنی می­داند؛ و اگر بر عکس آن باشد ممکن است احساس کند که چقدر بی­ارزش، زشت و احمق است. در واقع فرد مبتلا به BPD از اعتماد به نفس و عزت نفس باثباتی برخوردار نیست.

    اختلال شخصیت مرزی و رابطه عاطفی ، تاثیرات اختلال شخصیت مرزی در رابطه عاطفی

    4-داشتن رفتارهای شتابزده و تکانشی

    داشتن رفتارهای تکانشی و لحظه‌­ای، یکی از نشانه‌­های مهم افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی است. تکانشگری ممکن است در خرج کردن پول، برقراری رابطه جنسی، سوء مصرف مواد، پرخوری و رانندگی همراه با بی‌احتیاطی دیده شود. چنین رفتارهایی اغلب موجب آسیب جدی به فرد می‌شوند. رفتار تکانشی در واقع تلاشی است که فرد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی برای تثبیت خلق و آرام کردن خود می‌­کند. به عنوان مثال، اگر فرد مبتلا به  BPD احساس ناراحتی یا طرد شدن کند، ممکن است به طور تکانشی به رابطه جنسی به عنوان وسیله‌­ای برای ایجاد احساس بهتر روی بیاورد. با توجه شدت احساساتی که افراد مبتلا به BPD تجربه می­کنند، تلاش افراطی آنها برای کنترل این احساسات از طریق رفتارهای پرخطر می‌­تواند قابل درک باشد.

    5-افکار خودکشی یا رفتارهای خودآسیب‌­رسان مکرر

    افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی  به دلیل خلق منفی مزمن یا احساس منفی که نسبت به خود دارند ممکن است سابقه افکار و اقدام به خودکشی و یا رفتارهای خودجرحی مانند بریدن و خط انداختن روی بدن، سوزاندن بدن یا ضربه زدن به خود و غیره داشته باشند. گاهی ممکن است این رفتارها در جهت تلاش برای مدیریت احساسات شدید و کنترل خُلق منفی شدید در فرد دارای BPD انجام شود.

    6-خُلق بی­‌ثبات /خلق واکنشی

    افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین از حالات احساسی و هیجانی بی­‌ثبات رنج می­برند. معمولاً تغییر در احساسات و هیجانات در این افراد به گونه‌­ای است که هر رویداد کوچک می‌­تواند به راحتی آنها را از صفر به صد برساند! تغییر شدید خلق‌و‌خو در افراد مبتلا به BPD به افکار ناخودآگاه و باورهای شدیداً غیر منطقی آنها وابسته است. به عنوان مثال، وقتی چنین شخصی اتوبوسش را از دست می‌­دهد ممکن است به شدت از خود انتقاد کرده و فکر کند که “من همیشه بازنده هستم” یا ” من هرگز هیچ کاری را درست انجام نمی­‌دهم”. چنین افکاری ممکن است فرد را دچار احساسات شدید غم و شرم کند که می­‌تواند تا چندین ساعت طول بکشد.

    از آنجایی که افراد مبتلا به BPD دچار بی­ثباتی خلقی می‌­شوند، اغلب ممکن است با اختلال دوقطبی اشتباه گرفته ­شوند. لذا فقط یک متخصص بالینی آموزش دیده می‌­تواند به تشخیص افتراقی آگاهانه در این زمینه کمک کند تا علت اصلی بی­‌ثباتی خلق و خوی فرد مشخص شود. چنین تمایزی بسیار مهم است چرا که منجر به هدایت مناسب فرد در جهت درمان مؤثر می­شود.

    مقاله پیشنهادی: آشنایی با موثرترین روش‌های درمان اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین

    7-احساس پوچی مزمن

    احساس پوچی مزمن یکی از علایم کلیدی در  افراد مبتلا به شخصیت مرزی یا بوردرلاین است. این افراد در بسیاری از اوقات احساس می‌کنند که دچار یک خلاء شدید، پوچی، یاس و افسردگی عمیق هستند و چیزی نمی‌تواند آنها را خوشحال کند. چنین احساسی باعث می­‌شود که آنها مدام دچار دوره‌های شدید افسردگی ‌شوند و خلق غمگین را تجربه کنند. لازم به ذکر است که همه انسان­‌ها ممکن است گاهی دچار علایم غمگینی و افسردگی شوند، اما افسردگی و غمگینی افراد مبتلا به BPD دارند بسیار شدیدتر از غمگینی بهنجاری است که دیگران ممکن است گاهی آن را تجربه کنند.

    8- عصبانیت شدید یا مشکل در کنترل خشم

    مشکل در کنترل خشم، عصبانیت شدید و پرخاشگری یکی از نشانه‌­های شایع در میان افراد دارای اختلال شخصیت مرزی یا BPD است. این خشم شدید اغلب (یا فقط) در نزدیکترین روابط چنین افرادی ابراز می­شود. افراد مبتلا به BPD پس از ابراز خشم یا عصبانیت شدید نسبت به دیگران، به شدت احساس پشیمانی، شرم یا خجالت می‌کنند. چرا که بروز چنین رفتارهایی ممکن است با ارزش‌هایشان مطابقت نداشته باشد.

    9-افکار پارانوئید گذرا/ علائم شدید تجزیه

    افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین زمانی که تحت استرس هستند، ممکن است افکار پارانوییدی را تجربه کنند. این افکار موقعیتی بوده، معمولاً عمر کوتاهی دارند و در سایر لحظات زندگی آنها دیده نمی­شوند. فعال شدن چنین افکار بدبینانه­ای باعث می­شود که فرد به شدت به دیگران بی اعتماد شده و یک احساس نگرانی و ترس شدیدی را تجربه کند.

    گسست و تجزیه یک حالت روانی است که موجب می­‌شود فرد نتواند بین خود و واقعیت تمایز قایل ­شود. بر اثر وجود حالات تجزیه­ای ممکن است فرد دارای شخصیت بوردرلاین احساس کند که یک شخص واقعی نیست و یا انگار از بیرون شاهد اتفاقات زندگی خود است. چنین فردی ممکن است اتفاقاتی را در زمان­‌هایی داشته باشد که نتواند به خاطر بیاورد، یا خود را در مکانی جدید بیابد بدون اینکه بفهمد چگونه به آنجا رسیده است. البته این علایم ممکن است علامت عمده و پایدار در افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی نباشد و بصورت موقتی دیده شوند.

    اختلال شخصیت مرزی و رابطه عاطفی ، تاثیرات اختلال شخصیت مرزی در رابطه عاطفی

    چک لیست بررسی نشانه‌­های اختلال شخصیت مرزی (BPD) در دیگران

    اگرچه به دلیل پیچیدگی­‌های ذهن و ناشناخته بودن بسیاری از ابعاد روانشناختی انسان، تشخیص قطعی اختلالات روانی و از جمله اختلال شخصیت مرزی (BPD) فقط باید توسط یک متخصص سلامت روان یا یک رواشناس بالینی انجام شود. با این حال، پاسخ دادن به سؤالات چک لیست زیر تا حدی می­‌تواند به شما کمک کند که به نشانه­‌های اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین در پارتنرتان حساس باشید.

    دستورالعمل پاسخگویی

    برای بررسی وجود علایم و نشانه­‌های اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین در همسر/نامزد/پارتنر به سوال­های این پرسشنامه بصورت بلی (1) یا خیر (0) پاسخ دهید. برای پاسخگویی به سوال‌­ها به الگوهای تکراری احساسی، فکری، رفتار و روابط همسر/نامزد/پارتنر خود در موقعیت­های مختلف توجه کنید.

    بلی خیر
    1 آیا روابط نزدیک همسر/نامزد/پارتنر شما به دلیل مشاجرات زیاد یا جدایی­های مکرر دچار مشکل شده است؟ 1 0
    2 آیا همسر/نامزد/پارتنر شما عمداً به خود آسیب جسمی رسانده‌ است (مثلاً به خود مشت زده باشد، بدن خود را بریده باشد، بدن خود را سوزانده باشد)؟ اقدام به خودکشی چطور؟ 1 0
    3 آیا حداقل دو مشکل مرتبط با تکانشگری یا رفتار لحظه­ای در همسر/نامزد/پارتنر شما وجود داشته ­است (مثلاً پرخوری افراطی و خرج کردن، ولگردی، نوشیدن زیاد مشروب و پرحرفی غیرقابل کنترل و غیره)؟ 1 0
    4 آیا خُلق همسر/نامزد/پارتنر شما به شدت تغییر می­کند یا به اصطلاح مودی است؟ 1 0
    5 آیا همسر/نامزد/پارتنر شما خیلی وقت­ها احساس عصبانیت می­کند؟ آیا همسر/نامزد/پارتنر شما اکثر اوقات با عصبانیت و طعنه­آمیز واکنش نشان می­دهد؟ 1 0
    6 آیا همسر/نامزد/پارتنر شما اغلب نسبت به دیگران بی­اعتماد است؟ 1 0
    7  آیا همسر/نامزد/پارتنر شما اغلب احساس غیرواقعی بودن می­کند یا اینکه احساس می­کند چیزهای اطرافش غیر­واقعی هستند؟ 1 0
    8 آیا همسر/نامزد/پارتنر شما به طور مزمن احساس پوچی می­کند؟ 1 0
    9  آیا همسر/نامزد/پارتنر شما احساس می­کند که اغلب اوقات نمی­داند چه کسی است یا چه هویتی دارد؟ 1 0
    10 آیا تا به حال همسر/نامزد/پارتنر شما تلاش افراطی برای اجتناب از احساس رها شدن یا جلوگیری از طرد شدن انجام داده است (مثلاً اینکه بارها با شما تماس گرفته باشد تا به خودش اطمینان دهد که شما هنوز به او اهمیت می­دهید، از شما التماس کند که او را ترک نکنید، یا از نظر فیزیکی به شما چسبیده باشد)؟ 1 0

    روش نمره­‌گذاری و تفسیر

       در این مقیاس غربالگری، نمره کلی که به فرد تعلق می­‌گیرد می­‌تواند بین 0 تا 10 متغیر باشد. کسب نمره 7 و بالاتر در این مقیاس می­تواند به منزله احتمال وجود علایم و نشانه­‌های اختلال شخصیت مرزی (BPD) یا بوردرلاین در همسر/نامزد/پارتنر شما باشد. با توجه به اینکه نشانه­‌های اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین ممکن است به دلایل مختلفی در افراد دیده شوند و فقط ناشی از شخصیت مرزی نباشند، بهتر است در زمانی که به وجود برخی از نشانه‌ها و علایم BPD در همسر/نامزد/پارتنرتان شک داشتید؛ حتماً از یک متخصص سلامت روان یا یک روانشناسی بالینی مشورت کنید. این امر به شما کمک می­‌کند که رابطه خود را آگاهانه ادامه داده و در مسیر بهبود آن گام بردارید.

    پرسشنامه غربالگری شخصیت مرزی در همسر- نامزد-پارتنر

    شروع تراپی برای درمان اختلال شخصیت مرزی (BPD)

    اگر با مطالعه این مقاله، توجه کردن به علایم گفته شده و پر کردن چک لیست بررسی نشانه­‌های اختلال شخصیت مرزی احساس می­‌کنید که در شما یا پارتنرتان ممکن است نشانه‌­های اختلال شخصیت مرزی یا BPD وجود داشته باشد، بهتر است برای تشخیص قطعی با یک متخصص سلامت روان مثل یک روانشناس بالینی و یا روانپزشک آموزش دیده و حرفه­ای در زمینه BPD  صحبت کنید. گاهی از اوقات وجود اختلالات روانی دیگر یا استرس‌­های شدید، می­‌تواند منجر به ایجاد چنین علایم و نشانه­‌هایی در افراد شود. یادتان باشد سوء تعبیر علایم و نشانه­‌ها ممکن است رابطه شما را خراب کند، رابطه­‌ای که روی آن سرمایه­‌گذاری عاطفی کرده‌­اید!

    پس وقتی صحبت از شخصیت مرزی یا BPD  می­شود، داشتن تشخیص صحیح بسیار مهم است. چرا که تشخیص صحیح مقدمه درمان درست و تغییر در افراد مبتلا به BPD است. متخصص سلامت روان با انجام مصاحبه بالینی و پرسشنامه‌­های تخصصی به خوبی می­تواند وجود یا عدم وجود BPD را در شما یا پارتنرتان مشخص نموده و سیر درمان را هم پیش­بینی کند. پس در صورت وجود چنین علایمی در خود و اطرافیان حتماً از یک متخصص سلامت روان یا یک متخصص روانشناسی بالینی باتجربه مشورت بگیرید.

    جمع­‌بندی

    در این مقاله به مهمترین نشانه‌­های اختلال شخصیت مرزی که می­‌تواند بر رابطه عاطفی تاثیر بگذارد پرداخته شد. همانگونه که گفته شد اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین یک حالت روانی و رفتاری مزمن است که تمامی جنبه‌های زندگی فرد را تحت­الشعاع خود قرار می­‌دهد. در صورت وجود علایم شدید BPD، این اختلال می­‌تواند به چالشی برای زندگی فردی و عاطفی فرد تبدیل شود. در صورتی که با فردی در رابطه هستید که احساس می‌­کنید چنین نشانه­‌هایی دارد، حتماً برای مشاوره تخصصی در خصوص آینده رابطه و ترغیب فرد به درمان اقدام کنید. برای تشخیص دقیق اختلال شخصیت بوردرلاین و درمان آن می­‌توانید از دکتر مهدی امینی متخصص روانشناسی بالینی که دارای تجربه حرفه‌­ای در ارزیابی، تشخیص و درمان اختلال شخصیت مرزی است، مشاوره بگیرید.

    سوالات متداول

    1- آیا اختلال شخصیت مرزی قابل درمان است؟

    خوشبختانه اختلال شخصیت مرزی جزو اختلالاتی محسوب می‌شود که پاسخ مناسبی به درمان می‌دهند. افرادی که دارای نشانه‌های اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین هستند در صورت شروع درمان و ادامه آن نتیجه مطلوبی از درمان می‌گیرند.

    2- معمولاً فرایند درمان اختلال شخصیت مرزی چقدر طول می‌کشد؟
    مدت زمان لازم برای درمان اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین با توجه به شدت اختلال ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. اما با توجه به اینکه اختلال شخصیت مرزی یک اختلال مزمن بوده و ریشه‌های زیادی را از گذشته فرد دارد، ممکن است برای درمان آن به حداقل یک تا دو سال زمان نیاز باشد.

    3- آیا می‌توان با فردی که دارای اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین است رابطه عاطفی را ادامه داد؟

    معمولاً داشتن رابطه با افراد دارای اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین با چالش‌های زیادی همراه است. در صورتی که در رابطه با این افراد مشکلات تکراری زیادی را تجربه می‌کنید، بهتر است در خصوص ادامه یا قطع رابطه با یک متخصص روانشناسی بالینی مجرب مشورت کنید. چرا که اختلال شخصیت مرزی در افراد ممکن است با علایم خفیف تا شدید بروز کند و در این خصوص یک متخصص با ارزیابی‌های دقیق می‌تواند به شما کمک کند تا تصمیمات منطقی‌تری بگیرید.

    4- در صورتی که همسر یا پارتنرم که اختلال بوردرلاین دارد تمایلی به حضور در جلسات مشاوره ندارد آیا مشاوره می‌تواند برای من کمک کننده باشد؟

     با توجه به تاثیرات منفی که اختلال شخصیت مرزی در رابطه عاطفی می­گذارد مراجعه به متخصص روانشناسی می­تواند تا حد زیادی به درک علایم طرف مقابل و نیز کاهش هیجانات منفی که در رابطه عاطفی تجربه می­شود، کمک کند. این امر می­تواند از بسیاری از رفتارهای ناکارآمد در رابطه عاطفی پیشگیری کرده و به نوعی در فرایند تغییر نشانه‌­های بوردرلاین نیز کمک کننده باشد.

    میانگین امتیازات ۵ از ۵
    از مجموع ۱۰ رای
    به اشتراک گذاری:

    دیدگاه‌ خود را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *