نشانه‌­های اختلال شخصیت مرزی

مهم‌ترین نشانه‌های اختلال شخصیت مرزی کدامند؟

  • همه ما خود را فردی سالم می­‌دانیم و مبتلا شدن به بیماری­‌های روانی را از خود دور می­‌بینیم. در حالی که باید بدانیم هیچ فردی با اختلالات شدید روانی متولد نمی­‌شود. با کمی دقت در رفتارهای خود و دیگران و کاوش در عمق ذهن خود ممکن است نشانه‌­هایی از اختلال را بیابیم. در واقع، در مواجه با هر اختلال روانی نشانه‌­ها راهنمای اصلی ما هستند. در این مقاله قصد داریم در مورد نشانه­‌های اختلال شخصیت مرزی یا Borderline Personality Disorder صحبت کنیم. شناخت این نشانه­‌ها کمک زیادی به شما برای ارزیابی وضعیت خود یا نزدیکانتان می‌­کند. بنابراین، اگر به دنبال کسب اطلاعات علمی و دقیق در مورد این اختلال هستید؛ خواندن این مقاله خالی از لطف نیست.

    آشنایی با اختلال شخصیت مرزی و دلایل آن

    اختلال شخصیت مرزی (BPD) یکی از انواع اختلالات روانی است که از سنین بزرگسالی آغاز می­‌شود. زمینه­ این اختلال از کودکی ایجاد می­‌شود و مانند طنابی به دور فرد پیچیده و در بزرگسالی آشکار می­‌شود. زندگی افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی مانند سوار شدن در ترن هوایی با سرعت بالا است. روابط ناپایدار، احساسات متزلزل و هرج ­و مرج درونی فرد را تا آستانه فروپاشی می­‌کشاند. این افراد در برابر کوچک­ترین محرک­‌ها شدید­ترین پاسخ را بروز می‌­دهند. آرام شدن این افراد بعد از عصبانیت خیلی طول می­‌کشد. همچنین، افراد درگیر این اختلال در تصمیمات خود دچار شک و تردید هستند، و اکثراً بعد از رفتارهای پرخطر پشیمان می­‌شوند. دلایل مختلفی باعث ایجاد این اختلال می­‌شوند. مهم­ترین عوامل موثر در ایجاد اختلال شخصیت مرزی شامل موارد زیر هستند:

    • مسائل ژنتیکی و سابقه خانوادگی
    • اختلال در عملکرد اعصاب مغز
    • آزار جنسی، فیزیکی یا عاطفی
    • استرس طولانی ­مدت
    • والدین درگیر بیماری­های روحی
    • از دست دادن عزیزان در کودکی

    نشانه‌­های اختلال شخصیت مرزی

    نشانه‌­های اختلال شخصیت مرزی

    برای تشخیص اختلال شخصیت مرزی باید به علائم آن دقت کرد. علائم این اختلال در دوره­‌های مختلفی از زندگی فرد نمایان می‌­شوند. بنابراین، باید بدانید که همه نشانه‌­ها با هم بروز پیدا نمی­‌کنند و ممکن است در مدت 10 سال یا بیشتر ایجاد شوند. پژوهشگران روان­شناسی با مطالعات دقیق روی بیماران متعدد توانسته‌­اند اصلی­‌ترین نشانه‌­های اختلال شخصیت مرزی را شناسایی کنند. این نشانه‌­ها در روابط روزانه شما قابل­ شناسایی هستند. به عنوان مثال، احساس پوچی، بی­‌ثباتی هیجانی، تغییر سریع احساسات نسبت به روابط شخصی و اجتماعی می‌­توانند نشانه‌­هایی از اختلال شخصیت مرزی باشند. حتی در موارد شدیدتر افرادی که این اختلال را دارند دست به خودزنی می‌­زنند. احتمال خودکشی در این افراد و به مرور زمان ممکن است افزایش ­یابد. در ادامه، به­ طور کامل هر کدام از علائم اختلال شخصیت مرزی را بررسی می­‌کنیم.

    نوسانات عاطفی شدید

    احساسات ناپایدار و تغییر وضعیت ناگهانی از اولین نشانه­‌های این اختلال است. افراد درگیر این اختلال مانند فرد نابینایی هستند که هر لحظه به چیزی چنگ می­زنند تا زمین نخورند. این افراد لحظه‌­ای شاد و امیدوار و لحظه­‌ای دیگر ناامید و غمگین هستند. این احساسات به همان سرعتی که بروز می­‌کنند، به همان سرعت نیز از بین می‌­روند. موضوعات پیش پا افتاده­ای که برای دیگران اهمیت ندارد، می­‌تواند تاثیر زیادی روی خلق ­و خوی این افراد داشته باشد.

    ترس از طردشدگی

    ترس از تنها ماندن و ترک شدن این افراد ریشه در کودکی دارد. در چنین شرایطی دیر رسیدن فرد مورد علاقه یا مسافرت رفتن یکی از اعضای خانواده، باعث ترس شدیدی در فرد می‌­شود. فرد برای جلوگیری از رفتن دیگران ممکن است دست به کارهای عجیبی بزند. در چنین شرایطی فرد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی معمولاً با گریه­ کردن، التماس­ کردن، دعوا کردن و حتی به­ صورت فیزیکی تلاش می­‌کند تا مانع رفتن دیگران شود.

    احساس پوچی و بیهودگی

    این افراد همواره جای خالی چیزی را در وجود خود احساس می­‌کنند. فرد هر چه تلاش می­کند منشأ این خلأ عاطفی را پیدا کند بیشتر سردرگم می­‌شود. در نهایت، فرد به این نتیجه می‌­رسد که هیچ­ کس نیست و هیچ­ چیز در او وجود ندارد. برای پر کردن این جای خالی ممکن است به مواد اعتیادآور (مواد مخدر و مشروبات الکلی) یا پرخوری روی آورد.

    پرخاشگری شدید و غیرقابل­ کنترل

    یکی از نشانه‌­های اختلال شخصیت مرزی که باید جدی گرفته شود عصبانیت و خشم شدید است. افراد درگیر این اختلال عصبانیت خود را با فریاد زدن، شکستن وسایل و پرتاب ­کردن اشیاء بروز می­‌دهند. این پرخاش شدید همیشه در مواجه با عوامل بیرونی نیست، در بسیاری از موارد فرد به مدت­ طولانی از خودش عصبانی است.

    مقاله پیشنهادی: بهترین روش برخورد با افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی

    احساس شک و بدبینی به دیگران

    افراد درگیر این اختلال اغلب با افکار پارانویایی ( Paranoia) در جدال هستند. فرد نسبت به دیگران دچار سوءظن شده و اعتماد خود را از دست می­‌دهند. این افراد درباره انگیزه دیگران و رفتارهای اطرافیان شک و تردید دارند. در نتیجه، برای در امان ماندن از توطئه­های دیگران در لاک تنهایی خود فرو می‌­روند. در شرایط استرس­زا این احساس به قدری شدید می‌­شود که فرد احساس مبهمی را تجربه می‌­کند؛ به ­طوری که ممکن است دچار توهم شده و از واقعیت دور ­شود.

    رفتارهای تکانشی و خود ویرانگر

    افراد درگیر اختلال شخصیت مرزی رفتارهای غیرمنطقی و خطرناکی از خود بروز می­‌دهند. مخصوصاً در شرایطی که فرد ناراحت یا عصبانی است این رفتارها شدیدتر می‌­شوند. در واقع، فرد در شرایط استرس‌­زا بر رفتارهای اشتباه خود پافشاری می­‌کند. به­ عنوان مثال، فرد بدون هیچ فکری پول زیادی خرج می­کند یا دست به دزدی می‌­زند. در مواردی این رفتارها شامل پرخوری شدید و رانندگی بدون احتیاط می­‌شود. همچنین، فرد برای رسیدن به آرامش و تجربه احساس خوش به مصرف مواد مخدر و الکل روی می­‌آورد. این رفتارها در کوتاه­‌مدت فرد را آرام می­‌کند اما با گذشت زمان وضعیت او را بحرانی‌­تر می­‌کند.

    ضعف در خودشناسی

    نداشتن تصویر کلی از خود و نشناختن ویژگی‌­های اصلی خود از نشانه‌­های اختلال شخصیت مرزی است. در این موقعیت فرد احساس واضحی نسبت به خود ندارد؛ گاهی خود را دوست دارد و خود را بی­گناه می­‌پندارد و گاهی از خود متنفر است و احساس گناه می‌­کند. فرد وضعیت فکری نابسامانی دارد و نمی­‌تواند از توانایی­‌های خود استفاده کند. ارزش و هدف زندگی این افراد مشخص نیست و مدام شغل، دوستان یا شریک عاطفی خود را تغییر می‌­دهند.

    روابط اجتماعی ناپایدار

    روابط فرد درگیر اختلال شخصیت مرزی سطحی و کوتاه­ مدت است. روابط عاطفی این افراد بسیار شدید و پرشور است و خیلی سریع نیز به پایان می­‌رسد. در برخی موارد فرد دچار کمال­گرایی می‌­شود و توقع دارد از هر لحاظ رابطه کاملی داشته باشد و با بروز اولین بحث به رابطه خود پایان می‌­دهد. علاوه بر روابط عاطفی، روابط فرد با خانواده، دوستان و همکاران نیز دچار مشکل می‌­شود. از دست دادن عزت نفس در رابطه باعث می­‌شود فرد ضربه روحی شدیدی خورده و از دیگران متنفر شود.

    نشانه‌­های اختلال شخصیت مرزی

    راه‌­های درمان اختلال شخصیت مرزی

    نشانه­‌های شدید این اختلال باعث می­‌شوند دیگران فکر کنند که این اختلال قابل ­درمان نیست. امروز با قاطعیت می‌­توان گفت این اختلال جزو اختلالات قابل روانی درمان  درمان بوده و افراد درگیر می­‌توانند روز به روز در فرایند درمانی پیشرفت کنند. با استفاده از راهکارهای درمانی مختلف می‌­توان نشانه­‌های این بیماری را کم­رنگ کرد. در ادامه 3 راهکار مهم برای کنترل و درمان اختلال شخصیت مرزی را معرفی می‌­کنیم.

    مراجعه به مشاور و متخصص روان­شناس

    حمایت و راهنمایی­های درمان­گر متخصص نقش مهمی در بهبود وضعیت فرد دارد. متخصص با به­ کارگیری روش‌های درمانی مختلفی مانند درمان شناختی رفتاری (CBT)، رفتاردرمانی دیالکتیکی (DBT)، طرحواره درمانی (SFT)، درمان مبتنی بر ذهن (MBT) و …  اختلال فرد را درمان می‌­کند. روان­شناس با آگاهی کامل از نشانه­‌های اختلال شخصیت مرزی فرد را راهنمایی می­‌کند. گفت‌وگو با روان­شناس به فرد فرصت می‌­دهد تا با آرامش در مورد رفتارها و مشکلات خود صحبت کند.

    در فرایند مشاوره و روان­درمانی، فرد در محیطی امن تحت مراقبت­‌های تخصصی قرار گرفته و آموزش­‌های لازم را فرا می­‌گیرد. در این جلسات فرد نحوه درک احساسات دیگران و چگونه رفتار کردن با آنها را می‌­آموزد. در واقع، در این درمان­‌ها فرایندهای ذهنی فرد درباره احساسات خود و دیگران بررسی شده و اصلاح می­‌شوند.

     همچنین، ممکن است درمان­گر از روش­‌های دیگری مانند جلسات گروهی هفتگی و آموزش مهارت­‌های مقابل‌ه­ای استفاده کند. به علاوه، مشورت با درمان­گر باعث افزایش آگاهی خانواده و نحوه تعامل مطلوب آنها با فرد مبتلا می­‌شود.

    دارو درمانی

    داروهای متفاوتی برای کنترل عوارض شدید این اختلال وجود دارند. این داروها برخی از رفتارهای پرخطر فرد مانند خودزنی، افسردگی و پرخاشگری را کاهش می‌­دهند. به یاد داشته باشید که این داروها باید توسط روان­پزشک تجویز شوند و از مصرف خودسرانه دارو خودداری کنید.

    جمع‌­بندی

    اختلال شخصیت مرزی باعث بروز رفتارهای ناپخته و پرخاشگرانه‌­ای در فرد می­شود. ریشه این اختلال به دوران کودکی بر می­‌گردد. عوامل محیطی و شخصی نقش مهمی در ایجاد این اختلال دارند. نشانه‌­ها و علائم این اختلال قابل ­رویت هستند. شناخت و تشخیص این علائم به ما کمک می­‌کند تا بهتر با این اختلال روانی روبه رو شویم. در این مقاله 8 مورد از علائم اصلی این اختلال را معرفی کردیم. بنابراین، اگر به دنبال یک مرجع کامل برای شناخت نشانه‌­های اختلال شخصیت مرزی هستید؛ تک تک موارد ذکر شده را مدنظر قرار دهید.

    خدمات آنلاین مشاوره اختلال شخصیت

    میانگین امتیازات ۵ از ۵
    از مجموع ۴ رای
    به اشتراک گذاری:

    دیدگاه‌ خود را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *